روش‌های رایج تحلیل مکانی در GIS 

۱) انتخاب و پرس‌وجو (Select / Query)

ساده‌ترین تحلیل: فیلتر کردن عوارض بر اساس شرط. تعریف شده توسط کاربر

• «قطعات با مساحت بالای ۵۰۰ متر»

• «مدارس داخل منطقه ۳»

۲) بافر (Buffer)

ایجاد یک محدوده در اطراف یک عارضه:

• بافر ۵۰۰ متری دور رودخانه برای تعیین حریم

• بافر ۳۰۰ متری دور ایستگاه مترو برای سنجش دسترسی

۳) همپوشانی لایه‌ها (Overlay)

ترکیب چند لایه برای رسیدن به مناطق مناسب:

• Intersect: فقط بخش‌های مشترک چند شرط را نگه می‌دارد

• Union: اطلاعات لایه‌ها را ترکیب می‌کند

• Clip: یک لایه را با محدوده‌ی یک لایه‌ی دیگر برش می‌دهد

۴) تحلیل رستری (Raster Analysis)

برای داده‌های پیکسلی (مثل ارتفاع یا تصویر ماهواره‌ای):

• استخراج شیب و جهت شیب از DEM

• محاسبه شاخص پوشش گیاهی مثل NDVI
  این بخش در محیط‌زیست، کشاورزی و مدیریت منابع آب کاربرد زیادی دارد.

۵) تحلیل شبکه (Network Analysis)

وقتی مسیر، زمان و دسترسی مهم است:

• کوتاه‌ترین/سریع‌ترین مسیر

• محدوده خدمت‌رسانی (مثلاً «دسترسی ۸ دقیقه‌ای به بیمارستان»)

۶) آمار فضایی و تحلیل الگو (Spatial Statistics)

برای فهم رفتار پدیده در فضای هندسی:

• خوشه‌بندی رخدادها (جرم، بیماری، تصادف)

• پیدا کردن نقاط (Hotspots)

• مرکز میانگین رخدادها